اوردنچر (Overdenture) نوعی پروتز متحرک است که بهجای تکیهی صرف بر لثه، روی چند ایمپلنت یا ریشهی باقیمانده مهار میشود. همین تفاوتِ بهظاهر کوچک باعث میشود پروتز جابهجا نشود، هنگام حرفزدن و خندیدن نلغزد و فشار جویدن بهخوبی روی استخوان پخش شود. برای کسانی که سالها با لقیِ دستِدندانِ معمولی دستوپنجه نرم کردهاند، اوردنچر میتواند تفاوتی محسوس در کیفیت زندگی ایجاد کند. در ادامه به زبانی ساده میگوییم اوردنچر چیست، برای چه کسانی مناسب است، چه مراحلی دارد و چطور باید از آن مراقبت کرد.
اوردنچر چیست و چه زمانی به کار میآید؟
اوردنچر یک پروتز متحرکِ کامل یا نیمهکامل است که برخلاف دستِدندانِ سنتی فقط روی لثه نمینشیند؛ بلکه با کمک دو تا چهار ایمپلنت (یا گاهی ریشههای سالمِ باقیمانده) در فک مهار و قفل میشود. نتیجه این است که پروتز ثباتِ بیشتری پیدا میکند و دیگر نگرانِ افتادن یا سُرخوردنِ آن نخواهید بود.
این روش بهویژه برای کسانی مناسب است که یک یا هر دو فکشان کاملاً بیدندان شده، با لقیِ دستِدندانِ معمولی دست به گریباناند، استخوانِ فکشان تا حدی تحلیل رفته یا بهدلیلِ کمبودِ استخوان امکانِ ایمپلنتِ ثابتِ کامل را ندارند. اوردنچر معمولاً در فک پایین، که نگهداشتنِ پروتزِ معمولی روی آن دشوارتر است، انتخابی منطقی و مقرونبهصرفه بهشمار میرود.
مراحل ساخت و انواع اوردنچر
کار با یک معاینه و مشاورهی دقیق آغاز میشود؛ در این مرحله وضعیتِ استخوان و لثه با رادیوگرافیِ دیجیتال بررسی و محلِ مناسب برای ایمپلنتها مشخص میشود. سپس ایمپلنتها در فک قرار میگیرند و دورهای برای جوشخوردنِ آنها با استخوان (اُسئواینتگریشن) سپری میشود. در پایان، پروتزِ اوردنچر ساخته و روی اتصالاتِ ایمپلنتها سوار میشود.
اوردنچرها از نظرِ نوعِ اتصال دو دستهی اصلی دارند: نوعِ گویوسوکت (Ball Attachment) که سادهتر و اقتصادیتر است، و نوعِ بار (Bar Attachment) که ایمپلنتها را با یک میله به هم متصل میکند و ثبات و توزیعِ نیرویِ بهتری میدهد. اینکه کدام نوع برای شما مناسبتر است به تعدادِ ایمپلنت، وضعیتِ استخوان و ترجیحِ خودتان بستگی دارد و در جلسهی مشاوره روشن میشود.
اوردنچر چه برتریهایی نسبت به دستِدندانِ معمولی دارد؟
مهمترین برتریِ اوردنچر ثباتِ آن است؛ پروتز هنگامِ صحبت، خنده و غذاخوردن سرِ جای خود میماند و همین یعنی آسودگیِ خاطر و اعتمادبهنفسِ بیشتر در جمع. قدرتِ جویدن نیز بهمراتب بهتر از دستِدندانِ سنتی است و طیفِ گستردهتری از غذاها را راحتتر میتوانید بخورید.
از سوی دیگر، چون نیرویِ جویدن از راهِ ایمپلنت به استخوان منتقل میشود، روندِ تحلیلِ استخوانِ فک کندتر پیش میرود؛ همان روندی که در دستِدندانِ معمولی بهمرور باعثِ شلشدنِ پروتز و گودافتادنِ صورت میشود. اوردنچر در عینِ حال قابلِ خارجکردن است و همین، نظافتِ روزانه را آسان میکند و تعادلی خوب میانِ راحتی و بهداشت برقرار میسازد.
مراقبت و نگهداری از اوردنچر
برای آنکه اوردنچر سالها همراهتان بماند، هر شب آن را از دهان خارج کنید، با مسواکِ نرم و موادِ مخصوص تمیز کنید و در آب یا محلولِ نگهدارنده قرار دهید. ناحیهی اطرافِ ایمپلنتها و لثه را هم روزانه بهآرامی تمیز کنید تا از التهاب و عفونت پیشگیری شود.
گیرهها و قطعاتِ اتصالِ اوردنچر بهمرور دچارِ سایش میشوند و معمولاً هر یک تا دو سال به تنظیم یا تعویض نیاز دارند؛ کاری ساده و کمهزینه. مراجعهی منظم برای معاینهی دورهای کمک میکند هم سلامتِ ایمپلنتها پایش شود و هم پروتز همواره دقیق و راحت بنشیند.
نکات کلیدی
- اوردنچر پروتزی متحرک است که روی دو تا چهار ایمپلنت مهار میشود.
- ثباتِ بسیار بیشتر نسبت به دستِدندانِ معمولی، بدونِ نگرانیِ لقشدن یا افتادن.
- قدرتِ جویدنِ بهتر و کمک به کندترشدنِ تحلیلِ استخوانِ فک.
- دو نوعِ اصلیِ اتصال: گویوسوکت (اقتصادی) و بار (ثباتِ بیشتر).
- قابلِ خارجکردن برای نظافتِ آسانِ روزانه.
- مشاورهی اولیهی رایگان و طرفِ قرارداد با بیمههای صادرات، البرز، سرمد و ملت.